W związku z trwającymi pracami nad rozbudową stroną internetową Rzozow.pl, zwracamy się z wielką prośbą do mieszkańców o przesyłanie materiałów, które mogły by być przydatne... Zobacz

STARE NAZWY CZĘŚCI WSI I PÓL

Nasz Pasternik pochodzi od pasterzy – Skotów, którzy pasali bydło na skotnicy, gdzie znajdowały się podmokłe łąki i gminne pastwiska. Nazwę tę niektórzy uczeni wywodzą od pasternaku, rośliny, która służyła bydłu za pokarm. Nazwa Skotnica dochowała się dotychczas, sie nie ma tam łąk ani pastwisk, lecz domy mieszkalne i inne budynki pa obu stronach drogi.

Podmokły teren osuszył się a biegiem lat.

Bory – nazwa pochodzi od lasu, który jeszcze w końcu XIX w. rósł na włościach braci Ostrogórskich. Są one pozostałością lasów z okresu średniowiecza, łączących się z lasami skawińskimi, a te z kolei z tynieckimi.

Continue reading STARE NAZWY CZĘŚCI WSI I PÓL

 

OKRESY HISTORYCZNE RZOZOWA

W XIII wieku Śląsk znajdował się pod władzą królów czeskich, , Jan Luksemburg przyłączył prawie cały Śląsk do Czech. Jeden z piastowinków, książę śląski Jan, złożył hołd lojalności królom czeskim i za to otrzymał Księstwo Oświęcimsko-Zatorskie, jako wasal – Lennik Piastowicz – Władysław Opolski Książę Oświęcimsko-Zatorski nadał w darze opatowi benedyktynów tynieckich wsie Zorzew, Radeszew i inne w 1250 roku. Jest to najwcześniejsza data istnienia Rzozowa. Dokument tej donacji pisany po łacinie z datą 1250 i podpisem Księcia, na prośbę opata Batowskiego, zatwierdził król Zygmunt Stary w dniu 7.IV.1519r.

Continue reading OKRESY HISTORYCZNE RZOZOWA

 

POCZĄTKI OSADNICTWA W XIII WIEKU

Pierwsze wsie w Polsce powstały z małych osad składających się z kilku zagród np. Rzozów wywodził się z osady Zorza.

Klasztory, przede wszystkim cystersów benedyktynów w Tyńcu, pełniły w wieku średnich rolę organizatorów pracy rolnej.

Cystersi zajmowali się także leczeniem chorych, a benedyktyni nauką i przepisywaniem kodeksów czyli dużych ksiąg starożytnych autorów, ponieważ druku jeszcze nie znano. Manuskrypty, czyli rękopisy pisano po łacinie na pergaminie tj. Na wysuszonej gładkiej skórze cielęcej – do pisania używano zaostrzone pióra ptasie.

Klasztory otrzymywały od księcia ziemię pod uprawę rolni, która miała być wzorem osadników.

Continue reading POCZĄTKI OSADNICTWA W XIII WIEKU

 

POLITYKA KAZIMIERZA WIELKIEGO W STOSUNKU DO CHŁOPÓW W XIV WIEKU

W czasach Kazimierza Wielkiego floren złota węgierski oraz grosze czeskie były w Polsce w obiegu.

Przemiany gospodarcze, wywołane zwłaszcza kolonizacją niemiecką, miały doniosłe znaczenie dla chłopów.

Polityka Kazimierza Wielkiego w stosunku dla chłopów była korzystna. Król dążył do ograniczenia przewagi stanu rycerskiego w kierunku ekonomicznym i prawno-politycznym, brał w obronę włościan, był nazywany królem chłopów.

Continue reading POLITYKA KAZIMIERZA WIELKIEGO W STOSUNKU DO CHŁOPÓW W XIV WIEKU

 

STAROPIASTOWSKA GRZYWNA MENNICZA – wg prof. PIKKOSIŃSKIEGO

Polska w tych czasach nie miała żadnych kopalń szlachetnych kruszców do bicia odpowiednich monet, nie mogła więc ani wytworzyć samodzielnego systemu monetarnego ani też wprowadzić targ pieniężny takiej rodzimej monety, która by na targu pieniężnym zyskała sobie poważanie, jak grosz szeroki czeski lub floren złoty węgierski. Polska musiała naśladować cudzoziemską monetę i to tego przede wszystkim kraju, z którym ją stosunki handlowe najbardziej wiązały. Tym krajem były Niemcy, które początkowo wybijały z funta srebra 240 denarów. W mennicy polskiej funt nie był w użyciu tylko grzywna. Z grzywny więc polskiej musiało wybijać 240 denarów. I to jest grzywna staropiastowska.

Continue reading STAROPIASTOWSKA GRZYWNA MENNICZA – wg prof. PIKKOSIŃSKIEGO

 

SZKOLNICTWO W POLSCE

W Polsce średniowiecznej analfabetyzm, czyli brak umiejętności czytania, był powszechny. Dwór królewski, duchowieństwo, magnaci, urzędnicy państwowi oraz zamożna szlachta miała wykształcenie, zdobyte w krajach zachodnio-europejskich:

We Włoszech, Francji i Niemczech. Ambitni kmiecie mogli wysyłać swych synów na naukę do szkółek parafialnych.

W Rzozowie nauki czytania i pisania udzielał chętnym pisarz gromadzki Putaj, ale jedynie w porze zimowej. Za naukę otrzymał wynagrodzenie pieniężne lub w naturze. Młodzież męska, ucząca się rzemiosła, była zmuszona zapoznać się z alfabetem. W Rzozowie prywatny nauczyciel Macieszak prowadził elementarne kursy płatne przed 1884r.

Continue reading SZKOLNICTWO W POLSCE

 

SZKOŁA PARAFIALNA W MAŁOPOLSCE W XVI – XVIII W. SZKÓŁKI PARAFIALNE WIEJSKIE

Wyłączoną władzę nad szkołą małopolską i jej pracownikami pełnił proboszcz. Zadaniem szkoły było przygotowanie chłopców dla potrzeb kościoła, a kierownik szkoły należał do służby kościelnej. Od nowo mianowanego kierownika proboszcz odbierał „wyznanie wiary” i wprowadzał go w posiadanie domu szkolnego z ogródkiem i rolą. Do utrzymania nauczyciela przyczyniał się czasem dwór. Prawo kontroli pracy kierownika szkoły miał proboszcz, dziekan i wizytator mianowany przez biskupa. W domu szkolnym mieszkał kierownik z rodziną. Fundusz potrzebny na budowę szkoły zbierano drogą składek, a obowiązkiem parafii było utrzymywanie i przeprowadzanie remontów.

Uposażenie nauczyciela zależało od dobrobytu parafii, od fundatora, od hojności proboszcza i ofiarności ludzi.

Continue reading SZKOŁA PARAFIALNA W MAŁOPOLSCE W XVI – XVIII W. SZKÓŁKI PARAFIALNE WIEJSKIE

 

ROZWÓJ SZKOLENICTWA NA TERENIE RZOZOWA

W latach 1883-84 został wybrany Komitet Ludowy do budowy szkoły w Rzozowie, którego członkami byli: ówczesny wójt Andrzej Pletnia, Kasper Lupa i pisarz gromady Putaj. Budowa szkoły miała być przeprowadzona ze składek mieszkańców. Zakupiono plac pod budowę z gospodarstwa Mariana Madeja. Pierwszą szkołą była szkoła drewniana, kryta gontami. Szkoła posiadała jedną dużą salę dla uczniów oraz dwa pokoje z kuchnią i spiżarką dla nauczyciela, tzw. Sień dzieliła budynek na dwie części: część mieszkalną i część szkolną. Jednak w szybkim czasie, wskutek podmokłego terenu, zawiązał się grzyb, który stopniowo niszczył pomieszczenia.

Continue reading ROZWÓJ SZKOLENICTWA NA TERENIE RZOZOWA

 

REJESTR NAUCZYCIELI PRACUJĄCYCH W RZOZOWIE od 1884 do 1974r

Pierwszym nauczycielem z prawdziwego zdarzenia był w Rzozowie Jan Kurleto, znakomity pedagog i wychowawca młodzieży. Umiał zdyscyplinować młodzież i wdrążyć ją do nauki. Uczniowie odnosili się do niego z rewerencją, to znaczy z szacunkiem, ale i z bojaźnią. Nie lubił próżniaków. Jeżeli nie udało mu się nakłonić ich do nauki zachętą i upomnieniem, stosował przykre lekarstwo jednego z greckich pedagogów w starożytności, a mianowicie: „Komu się skóry nie łupi, będzie zły i głupi!”. Jemu zawdzięczam, że namówił mojego ojca, aby mnie posłał do gimnazjum w Krakowie.

Continue reading REJESTR NAUCZYCIELI PRACUJĄCYCH W RZOZOWIE od 1884 do 1974r

 

RZOZOWIANIE W SZKOŁACH ŚREDNICH I WYŻSZYCH

W opracowaniu Stanisława Lupy

Rzozowianie nie wykazywali już nawet po uwłaszczeniu wsi większego zrozumienia dla kształcenia swych dzieci w szkołach ponadpodstawowych. Jedynie Jan Putaj /Szymusiak/, żyjący w latach 1850-1910, próbował coś nauki w Krakowie, lecz niedługo powrócił na wieś, gdzie później przez wiele lat był sekretarzem gminnym. Zimą dorabiał nauczaniem sztuki czytania /drukowanego/ i pisania, chodź rezultaty tego były znikome.

Dopiero uruchomienie w 1884 roku szkoły publicznej wskazało Rzozowianom na możliwość i znaczenie dalszej nauki.

Continue reading RZOZOWIANIE W SZKOŁACH ŚREDNICH I WYŻSZYCH

 

Pogoda w Rzozowie

Logo Rzozowa

logo Rzozowa

Rzozów na facebooku