W związku z trwającymi pracami nad rozbudową stroną internetową Rzozow.pl, zwracamy się z wielką prośbą do mieszkańców o przesyłanie materiałów, które mogły by być przydatne... Zobacz

SZKOŁA PARAFIALNA W MAŁOPOLSCE W XVI – XVIII W. SZKÓŁKI PARAFIALNE WIEJSKIE

Wyłączoną władzę nad szkołą małopolską i jej pracownikami pełnił proboszcz. Zadaniem szkoły było przygotowanie chłopców dla potrzeb kościoła, a kierownik szkoły należał do służby kościelnej. Od nowo mianowanego kierownika proboszcz odbierał „wyznanie wiary” i wprowadzał go w posiadanie domu szkolnego z ogródkiem i rolą. Do utrzymania nauczyciela przyczyniał się czasem dwór. Prawo kontroli pracy kierownika szkoły miał proboszcz, dziekan i wizytator mianowany przez biskupa. W domu szkolnym mieszkał kierownik z rodziną. Fundusz potrzebny na budowę szkoły zbierano drogą składek, a obowiązkiem parafii było utrzymywanie i przeprowadzanie remontów.

Uposażenie nauczyciela zależało od dobrobytu parafii, od fundatora, od hojności proboszcza i ofiarności ludzi.

Continue reading SZKOŁA PARAFIALNA W MAŁOPOLSCE W XVI – XVIII W. SZKÓŁKI PARAFIALNE WIEJSKIE

 

ROZWÓJ SZKOLENICTWA NA TERENIE RZOZOWA

W latach 1883-84 został wybrany Komitet Ludowy do budowy szkoły w Rzozowie, którego członkami byli: ówczesny wójt Andrzej Pletnia, Kasper Lupa i pisarz gromady Putaj. Budowa szkoły miała być przeprowadzona ze składek mieszkańców. Zakupiono plac pod budowę z gospodarstwa Mariana Madeja. Pierwszą szkołą była szkoła drewniana, kryta gontami. Szkoła posiadała jedną dużą salę dla uczniów oraz dwa pokoje z kuchnią i spiżarką dla nauczyciela, tzw. Sień dzieliła budynek na dwie części: część mieszkalną i część szkolną. Jednak w szybkim czasie, wskutek podmokłego terenu, zawiązał się grzyb, który stopniowo niszczył pomieszczenia.

Continue reading ROZWÓJ SZKOLENICTWA NA TERENIE RZOZOWA

 

REJESTR NAUCZYCIELI PRACUJĄCYCH W RZOZOWIE od 1884 do 1974r

Pierwszym nauczycielem z prawdziwego zdarzenia był w Rzozowie Jan Kurleto, znakomity pedagog i wychowawca młodzieży. Umiał zdyscyplinować młodzież i wdrążyć ją do nauki. Uczniowie odnosili się do niego z rewerencją, to znaczy z szacunkiem, ale i z bojaźnią. Nie lubił próżniaków. Jeżeli nie udało mu się nakłonić ich do nauki zachętą i upomnieniem, stosował przykre lekarstwo jednego z greckich pedagogów w starożytności, a mianowicie: „Komu się skóry nie łupi, będzie zły i głupi!”. Jemu zawdzięczam, że namówił mojego ojca, aby mnie posłał do gimnazjum w Krakowie.

Continue reading REJESTR NAUCZYCIELI PRACUJĄCYCH W RZOZOWIE od 1884 do 1974r

 

RZOZOWIANIE W SZKOŁACH ŚREDNICH I WYŻSZYCH

W opracowaniu Stanisława Lupy

Rzozowianie nie wykazywali już nawet po uwłaszczeniu wsi większego zrozumienia dla kształcenia swych dzieci w szkołach ponadpodstawowych. Jedynie Jan Putaj /Szymusiak/, żyjący w latach 1850-1910, próbował coś nauki w Krakowie, lecz niedługo powrócił na wieś, gdzie później przez wiele lat był sekretarzem gminnym. Zimą dorabiał nauczaniem sztuki czytania /drukowanego/ i pisania, chodź rezultaty tego były znikome.

Dopiero uruchomienie w 1884 roku szkoły publicznej wskazało Rzozowianom na możliwość i znaczenie dalszej nauki.

Continue reading RZOZOWIANIE W SZKOŁACH ŚREDNICH I WYŻSZYCH

 

BUDOWA SZKOŁY MUROWANEJ

Budowę nowej szkoły murowanej planowano bardzo wcześnie, ale z braku odpowiedniego planu pod jej budowę, nie zrealizowano tego planu.

W roku 1930, w wyniku parcelacji i sprzedaży gruntów, prowadzonej przez kurię arcybiskupa krakowskiego, Komitet Budowy wysłał delegację w osobach Kaspra Lupy, Jana Kubasa i Franciszka Kotuli, do księdza arcybiskupa Adama Sapiehy z prośbą o podarowanie działki pod budowę szkoły.

Continue reading BUDOWA SZKOŁY MUROWANEJ

 

ŹRÓDŁA DZIEJOWE, MAŁOPOLSKA XVI w. POD WZGLĘDEM GEOGRAFICZNYM STATYCZNYM. WARSZAWA 1886r.

Uwarstwienie ludności wiejskiej Rzozowa: kmiecie, zagrodnicy, chałupnicy, komornicy, rzemieślnicy wiejscy.

Dwór z zabudowaniami folwarcznymi – stodoły, spichlerze, stajnie, obory, piwnice, wozownie.

Główny zastęp ludności stanowili kmiecie, wolni włościanie.

Wieś liczyła 6 i pół łanów kmiecych.

Continue reading ŹRÓDŁA DZIEJOWE, MAŁOPOLSKA XVI w. POD WZGLĘDEM GEOGRAFICZNYM STATYCZNYM. WARSZAWA 1886r.

 

POŻYWIENIE – BIEDA NA WSI W XIX STULECIU

Głównym pożywieniem było mleko, kasza jaglana, tatarczana, jęczmienna, pęczek, groch, fasola, kapusta, oraz zacierka. Kapusta u zamożniejszych obywateli była okraszana słoniną. Uprawy ziemniaków nauczono się dopiero w pierwszej połowie XIX wieku. Chleb był tylko okrasą, zamykano go w skrzyni lub w sąsieku, dzielono na kromki. Placki kukurydziane były w użytku. Przy pieczeniu chleba każdy bochenek musiał mieć znak krzyża. Pieczono chleb z razowej mąki, ze zboża tartego na żarnach. Przeważnie dzieci od 10 – 15 lat wykonywały tę ciężką pracę wieczorami. Nieraz, gdy młynek był wysoki, a chłopiec małego wzrostu, musiał sobie stołek przystawiać, aby do laski młynowej dostać. Wieczór huczały młynki prawie w każdym domu. Z okazji świąt oddawano do przemiału pszenicę, z której mąki pieczono kołacze. Do pieczenia chleba gospodynie używały dzieżki, w której „zaczyniały” ciasto, przeważnie na kwasie; drożdży używano tylko do pieczenia kołaczy. W każdym prawie gospodarstwie był piec tzw. chlebowy. Kołacze pieczono tylko w wielkie święta lub na wesele. Kasz jaglana, gotowana na mleku, miała dużą wartość w odżywianiu, najbiedniejsi jedli placki kukurydziane.

SZKICE Z DZIEJÓW RZOZOWA – Józef Pletnia – Rzozów – Maj 1975 rok

 

MAŁŻEŃSTWA WIEJSKIE

Zawieranie małżeństw przed XX wiekiem, z punktu widzenia ekonomicznego, było przede wszystkim połączeniem dwóch majątków, dwóch sił roboczych, we wspólny gospodarstwie. Nie miłości szukało się w małżeństwie, ale dobrych warunków do życia. Chłop jest typowym materialistą, wszędzie szuka największych korzyści kosztem najmniejszego wysiłku; – co mi to przyniesie, co mi to daje ? – powtarza.

Continue reading MAŁŻEŃSTWA WIEJSKIE

 

Pogoda w Rzozowie

Logo Rzozowa

logo Rzozowa

Rzozów na facebooku