W związku z trwającymi pracami nad rozbudową stroną internetową Rzozow.pl, zwracamy się z wielką prośbą do mieszkańców o przesyłanie materiałów, które mogły by być przydatne... Zobacz

KRONIKA SZKOŁY W RZOZOWIE rok 1884 – 85

Szkoła w Rzozowie weszła w życie z dniem 1 września 1884r., w której c.k. Rada Szkolna okręgowa powierzyła sprawowanie obowiązków tymczasowego nauczyciela Janowi Maciaszkowi z Woli wieruskiej pow. Bochnia: „ukończonemu kandydatowi c.k. seminarium nauczycielskiego, który polecone sobie urzędowanie od 1 września 1884r objął.- W pierwszym roku szkolnym 1884/85 uczęszczało do szkoły ogółem 57 uczniów. Dopóki szkoła nie została wybudowana wynajęto na koszt konkurencji szkolnej na lokal szkoły izbę w domu Maryi Okarmusowej pod No d 10, a mieszkanie dla nauczyciela u Jana Janika pod No 121.

Szkołę filialną ludową w Rzozowie zwiedził po pierwszy raz dnia 20 listopada 1884r. c.k. Inspektor szkół krakowskiego okręgu Appolinary Ellinger w towarzystwie p. Jana Gigonia kierownika szkoły w Skawinie.

Szkołę zwiedził ks. Józef Swiba proboszcz ze Skawiny w dniu 27.06.1885r – na czas popisu.-

W czasie urzędowania w Gminie Andrzeja Planty wójta i p. Jana Putaja pisarza gminnego, który najwięcej dołożył starań około dobra szkoły tutejszej, uchwałą rady gminnej z d. 2 stycznia 1886r.

Zobowiązała się gmina wybudować szkołę murowaną według wydanego przez c.k. Radę szkolną okręgową planu w przeciągu trzech lat i to począwszy od r. 1886.

W czasie popisu rocznego zaszczycił tutejszą szkołę swoją obecnością ksiądz kanonik Franciszek Wolf delegat biskupi religii i proboszcz parafii Krzęcin. W roku 1887 za staraniem Zwierzchności gminnej tj. Adama Janika wójta, Jana Okarmus podwójciego, Józefa Wcisły przysiężnego, Józefa Płonki, Marcina Klimasa, Andrzeja Kotuli , Macieja Płonki , Michała Janika, Józefa Kotuli, Józefa Madeja, Wawrzyńca Putaja, Wojciecha Planty radnych c.k. Rada szkolna okręgowa w Krakowie zezwoliła na wybudowanie szkoły drewnianej W Rzozowie. W tym samym roku sporządzono kosztorys

Wynoszący …… .

W roku 1888 ta sama Zwierzchność gminna zakupiła za 200złr wolny austriacki kawałek pola położony po wschodniej stronie tuż przy drodze prowadzącej z północy od figury na południe przez wieś do Radziszowa od Marcina Madeja No d . 114 z parceli katastralnej…..

na miejsce pod budowę szkoły i ogródek szkolny. Z początkiem czerwca 1888r rozpoczęto budowę szkoły drewnianej na wyżej opisanym kawałku pola za dobrowolnie umówioną się ze Zwierzchnością gminną kwotę 2000 zł waluta austriacka mając odstawić budynek w zupełności do klucza.

Przedsiębiorcami budowy byli Marcin Madej, Szymon Janik, Michał Lupa i Jan Okarmus ostatni jednak nie brał żadnego udziału przy budowie.

W tym samym roku Zwierzchność gminna na podstawie polecenia c.k. Starostwa W Wieliczce zarządziła zawiezienie stawu będącego pomiędzy drogami naprzeciw nowo wybudowanej szkoły.

Dnia 8 stycznia 1889r nowo wybudowany budynek drewniany Rada szkolna miejscowa tj. przewodniczący Piotr Pletnia zastępca i dozorca szkolny Jan Janik członek Wawrzyniec Madej jakkolwiek jeszcze nie w zupełności wykończony od Zwierzchności gminnej odebrała i pod użytek szkolny w tym samym dniu oddała. Przy budowie szkoły w Rzozowie majstrem murarskim był Tomasz Kościelny gospodarz z Radziszowa, ciesielskim …. Dyba gospodarz z Biertowic zaś robotą stolarską zajął się syn poprzedniego Andrzej Dyba. Ponieważ ojciec Andrzej za powrotem do domu po całodziennej tygodniowej pracy przy budowie tej szkoły nagle życie zakończył, resztę robót ciesielskich wykończył: w roku 1889 w miesiącu lipcu syn jego Andrzej. W roku 1890 p. Maciaszek otrzymał posadę stałego nauczyciela w Łasanach, a na jego miejsce przybył Jan Kurleto według rozporządzenia Sw. c. k. Rady szkolnej okręgowej z Gaja nauczyciel, który objął urzędowanie od dnia 1 września 1890 roku. Na stałe mianowany dnia 25 września 1893 L.p. 17178. Zastał on szkołę nieukończoną dotychczas, a która tak stała przez lat kilka.

Wiele gospodarzy spostrzegło się, że Adam Janik No 106 będący podówczas Wójtem, zbierał składkę, a której miał nadebrać 161złr.

 

Wzywali przeto i prosili świadka z wydziału Rady powiatowej do przeprowadzenia owych rachunków. Szkolny Wydział Rady powiatowej wysłał na miejsce do Rzozowa w roku 1890 26 lipca swego sekretarza p. Siedleckiego, który przeliczając pokwitowania pojedynczych członków do tego samego doszedł rezultatu jak owi gospodarze Jan Putaj, Michał Janik i wielu innych to jest, że nadebrał o 161 złr tenże wójt. Oprócz tego nie wypłacił budowniczym powyższej wymienionym kwoty 111 złr, z powodu czego i ci nie kończyli budynku szkolnego.

Tak gmina Rzozów, jak Rada szkolna miejscowa upominali się u wójta o zwrócenie nadebranej kwoty z Adama Janika No 106 lecz zawsze upominanie było bez skutku.

 

Wtedy udano się do Szkolnego Wydziału Rady powiatowej do świadka cesarsko – królewskiej Rady szkolnej okręgowej i do świadka c.k. Starostwa z prośbą o zmuszanie zwrócenia kwoty nadebranej przez tegoż wójta i do uiszczenia reszty zapłaty 111 złr przedsiębiorcom, aby ci ukończyli tenże budynek.

Dopiero w 1891r 9 grudnia zjechali p. Piasecki sekretarz świadek z c.k. Starostwa w Wieliczce i p. Józef Grabowski lustrator Szkolnej Rady powiatowej przeprowadzili rachunki odebrali temuż wójtowi na razie urzędowanie, następnie spisali protokół z tymże Wójtem i cały ten protokół przesłali do prokuratorii państwa do wyższego Sądu karnego w Krakowie.

Vr 9 24.02.1894

Seweryn Udziela

c.k. inspektor okręgowy

 

W roku 1893 został na miejsce Wielmożnego Pana c.k. Inspektora Krajowego Stanisława Olszewskiego na zachodnią Galicję mianowany Wielmożny Pan Emanuel Drawski.

Na rok 1894/94 szkolny został okręg wielicki oddzielony od okręgu szkolnego krakowskiego na miejski i otrzymał swego c.k. Inspektora Wielmożnego Pana Seweryna Udziela. Na tenże rok zostali Inspektorzy szkół ludowych stale mianowanymi.

W tymże roku zostały zmienione plany naukowe dla szkół ludowych wszystkich kategoryji i książki.

Dla tychże szkół z napisem „Szkółka dla młodzieży”

 

 

 

V 22.04.1895r

S. Udziela

Z roku 1893 dnia 25 września został Jan Kurleto nauczycielem stałym w tutejszej szkole, która została etatową w roku 1892, jak i wszystkie szkoły filialne według uchwały Sejmu z dnia ……………….. .

płacą 300złr /waluta austriacka/.

W roku 1894 w Sejmie została uchwalona i wydana nowa ustawa obowiązująca od roku 1895 tycząca się płac nauczycieli i potrzeb szkolnych.

W roku 1895 został na miejsce Wielmożnego Pana c.k. Inspektora Emanuela Drawskiego na zachodnią Galicję mianowany Wielmożny Pan ……… Zaleski.

W roku 1896 zostało przez Sejm uchwalono podwyższenie płac dla nauczycieli. W tymże samym roku zostały wprowadzone Rady Szkolne miejscowe parafialne tj. kilka szkół należących do jednej parafii mają wspólną Radę szkolną miejscową.

Od września 1896r W Podgórzu zostało utworzone c.k. Starostwo i część gmin z powiatu wielickiego od zachodniej strony wraz z miastami Podgórzem i Skawina zostały do tego Starostwa przyłączone.

Przy tymże Starostwie została nowo kreowana c.k. Rada Szkolna Okręgowa dla gmin i miast należących do tegoż Starostwa, w którym urzęduje ten sam c.k. inspektor W.P. Seweryn Udziela .

 

W roku 1896 z końcem została zwołana Rada Szkolna Związkowa i obrała przewodniczącym Wielmożnego księdza Jana Zegadłowicza, proboszcza ze Skawiny, a zastępcą Pana Stanisława Mroczkowskiego aptekarza ze Skawiny .

W roku 1897 został zaprowadzony rozpoczynającej Wysokiej c.k. Rady szkolnej krajowej „Dziennik Urzędowy dla szkół ludowych”.

Od roku 1896 zostały konferencje okręgowe podzielone tak, że nauczycielstwo z okręgu sądowego mają wspólnie konferencję. Dla okręgu sądowego w Skawinie odbywa się konferencja W Skawinie.

 

Cd roku 1896 została zaprowadzona nauka robót ręcznych dla dziewcząt /szycia/, której udzielała żona nauczyciela Józefa Bożena Kurletowa za wynagrodzeniem 20 koron rocznie.

 

Od roku 1896 nauka dopełniająca odbywa się tylko w niedzielę.

W roku 1899 w sierpniu p. Jan Kurleto przeniósł się na posadę do Poręby Wielkiej okręgu limanowskiego, a szkoła tutejsza, aż do grudnia tegoż roku została bez nauczyciela.

 

W roku 1900 od 1 stycznia objęła obowiązki nauczycielki p. Eugenia Stiberówna i pozostawała jako nauczycielka tymczasowa do dnia 15 września 1900 roku. W tym dniu została zamianowaną w charakterze tymczasowej nauczycielki pani Wanda Ostrzeszewicz, a pani Eugenia Stiber została przeniesiona do Piasków Wielkich.

Od dnia 1 października Wysoka c.k. Rada szkolna krajowa zamianowała panią Wandę Ostrzeszewicz stałą nauczycielką przy szkole jedno klasowej w Rzozowie.

 

W roku 1901 została powiększone biblioteka czytelni i założenie przy szkole przez Towarzystwo Oświaty ludowej o 46 książek, które wyżej wymienione Towarzystwo bibliotekę zasiliło.

W roku 1900 okręg wielicki został odłączony od podgórskiego, a w okręgu podgórskim został mianowany c.k. Inspektorem Okręgowym Wielmożny Pan Seweryn Udziela.

W roku 1902 Świetna c.k. Rada szkolna okręgowa rozwiązała Związkową Radę Szkolną miejscową do której dotąd należały szkoły w Skawinie, Sidzinie i Rzozowie, a ustanowiła w każdej gminie osobną Radę szkolną miejscową.

Dnia 8.11.1902r. dotychczasowy przewodniczący ksiądz Jan Kanty ZEGADŁOWICZ zwołał posiedzenie Rady szkolnej miejscowej, na którem obrano przewodniczącym Kaspra Lupę, a zastępcą Adama Kotulę, tylko dla szkoły w Rzozowie.

 

W roku 1904 w dniu 20 października została dotychczasową nauczycielką pani Wanda Ostrzeszewicz przeniesiona w stan spoczynku, a nauka została zawieszona do 1/2 roku 1905.

Od dnia 1 stycznia 1905 został zamianowany przy tutejszej szkole nauczycielem Karol Wąs, ale będąc przeszkodzony wojskowością rozpoczął dopiero naukę od 1 lutego 1905.

Z objęciem tutejszej posady znalazłem szkołę w dosyć opłakanym stanie, podłogi bowiem tak w klasie jak i w mieszkaniu nauczyciela były na pół pobutwiałe, a drzwi i okna słabo pomalowane były w tymże samym stanie.

Oprócz tego od początku istnienia szkoły brakuje jeszcze dotychczas dzwonka, choć sygnaturka do tego była zbudowana.

W 1905r 15 sierpnia zamianowała wysoka c.k. Rada Szkolna Krajowa stałym nauczycielem przy tutejszej szkole Kazimierza Tomaszewskiego, tymczasowo nauczyciela z Zagórza /okręg gorlicki/.

W następstwie tego przeniosła Świetna c.k. Rada Szkolna Okręgowa w podgórzu, dotychczasowego nauczyciela pana Karola Wąsa do Skotnik. We wrześniu b.r. wprawiono podłogę w małym narożnym pokoiku nauczyciela. We wrześniu b.r. wprawiono podłogę w małym narożnym pokoiku nauczyciela.

W roku 1906 10 marca odbyła się uroczyste poświęcenie nowo zakupionego dzwonka szkolnego przez Wielebnego księdza Jabłońskiego katechety W Skawinie.

W uroczystości tej wzięli udział również i przedstawiciele tutejszej gminy.

W roku 1907 c.k. Rada Szkolna Okręgowa otworzyła w tutejszej gminie drugą klasę nadetatową, a nauczycielką tejże klasy zamianowała panią Romualdę Maliniankę tymczasowa nauczycielkę ze Samborku. Ta jednak wskutek otrzymania posady W okręgu lwowskim-zamojskim pełniła obowiązki służbowe tylko przez tydzień z początkiem roku szkolnego 1907/8. W roku tym sprowadziła Wysoka c.k. Rada Szkolna Krajowa na wniosek c.k. Rady Szkolnej Okręgowej w Podgórzu reskryptem z dnia …….. naukę zręczności /slojdu/ z 6-ciu godzinami tygodniowo dla chłopców III i IV stopnia.

W tym celu sprawiła c.k. Rada Szkolna Okręgowa warsztat i narzędzia do tej nauki.

W roku 1907 za staraniem Wielmożnego Pana Inspektora Seweryna Udziela urządzone były odczyty popularne dla ludu.

Prelegentami byli wyznaczeni chętni nauczyciele z okolicy.

Frekwencja ludu na odczyty powyższe w roku 1907 była dobra.

W tym roku od lipca podwyższone znacznie płace nauczycieli tak stałych – jak i tymczasowych.

Staraniem nauczyciela miejscowego Kazimierza Tomaszewskiego zawiązała tutejsza gmina Spółkę oszczędnościową i pożyczek systemu Raiffeisena dla 3 wsi tj. Rzozowa, Samborka, Kopanki.

W roku 1907 sprawiono w mieszkaniu nauczyciela /zachodni/ piec kaflowy – oraz przebudowano kuchnię i piec w pokoju narożnym od wschodu. W tym również roku Rada Szkolna miejscowa na wniosek Kaz. Tomaszewskiego, który zrzekł się budowy stajenki w ogródku szkolnym, a na którą preliminowano w roku 1906 kwotę 400 koron postanowiła na budowę nowej szkoły założyć 120% podatku – sumę 1200 koron w trzech ratach. Kwota przeznaczona na stajenkę w roku 1906 została przepisana jako pierwsza rata na budowę szkoły.

W roku 1908 Dekretem c.k. Rady Szkolnej Okręgowej w Podgórzu z dnia ……….. została mianowaną tymczasowa nauczycielką dla klasy nadetatowej pani Jadwiga Kosińska, nauczycielka tymczasowa z Dobromila. Klasę nadetatową wynajęto u Franciszka Wcisły.

 

Nauka w tej klasie rozpoczęła się z dniem 1 września 1908r- gdyż poprzednio sala jeszcze nie była ukończona. Do klasy tej sprawiono 4 ławki /2m 10cm długości/ i 2 ławki krótkie/.

W roku 1908 odczyty urządzone poczęły powoli upadać skutkiem opieszałości ludu miejscowego.

Skutkiem afery W dniu 18 września 1908r jaką wyrządził miejscowy szynkarz Jan Janik l.26, za którą ukarany został 5 dni aresztu z zamianą na 50 koron kasy i zwrotem kosztów Kazimierzowi Tomaszewskiemu, postanowił wspomniany nauczyciel podać się na inna posadę.

Rok 1909 Dekretem Wysokiej cesarsko-królewskiej Rady Szkolnej Krajowej z dnia ……………… zamianowany został tutejszy nauczyciel Kazimierz Tomaszewski nauczycielem kierującym szkoły 2 klasowej w Brodach, w okręgu chrzanowskim od ……. 1909 roku. W styczniu 1909 roku rozeszła się po całym świecie straszna wiadomość dla wszystkich o strasznym trzęsieniu ziemi, które nawiedziło południowe Włochy. Dwa miasta Reggio i ……. zostały doszczętnie zniszczone.

od roku 1909 do 1913 dzieci szkolne w Rzozowie uczył nauczyciel Józef Smyczyński, a od 1913 – 1914 nauczycielka Władysława Kromer. W roku 1914 został zamianowany stałym nauczycielem Roman Serkowski i na mocy rozporządzenia Rady Szkolnej Krajowej z dnia 11.II.1914 L.1893r.

W maju 1914 roku urządził tutejszy nauczyciel pierwszą wycieczkę szkolną do Krakowa. wzięło w niej udział 48 dzieci z III i IV stopnia.

Wycieczka zwiedziła: Wawel, Skałkę, Kopiec Kościuszki, Kościół Mariacki, Rynek, Sukiennice, Płytę T. Kościuszki, gdzie on 24 marca 1794r składał przysięgę, pomniki Wład. Jagiełły i A. Mickiewicza oraz była w Fotoplastikonie na seryi „Paryż”. Koszta wycieczki wynosiły 1 koronę od osoby włącznie z koleją jazdą tramwajem na Kopiec Kościuszki i z powrotem oraz wstępem do plastikonu.

Od 1 lipca b.r. nastąpiła poprawa płac nauczycieli.

Źródło: Marian Kotula – KRONIKA SZKOŁY PODSTAWOWEJ W RZOZOWIE

 

Pogoda w Rzozowie

Logo Rzozowa

logo Rzozowa

Rzozów na facebooku