W związku z trwającymi pracami nad rozbudową stroną internetową Rzozow.pl, zwracamy się z wielką prośbą do mieszkańców o przesyłanie materiałów, które mogły by być przydatne... Zobacz

Zagadnienie rolnictwa w Rzozowie

w latach 1975 – 1991

Problemy rolnictwa w Rzozowie opisałem szczegółowo w monografii wsi w okresie lat 1945 – 1975.W drugiej części monografii chcę dokonać analizy porównawczej jednego okresu z drugim. Sytuacja w rolnictwie.

W Rzozowie uległa w ciągu ostatnich piętnastu lat bardzo dużej zmianie. Ogólna powierzchnia gruntów uległa poważnemu pomniejszeniu. Ogólny areał gruntów w Rzozowie wynoszący dotychczas ok.420 ha, zmniejszył się o 102 ha. Stało się to za przyczyną Spółdzielni Produkcyjnej w Borku Szlacheckim.

W 1979 roku Spółdzielnia na polecenie władz samorządowych wykupiła od rolników grunty położone w okolicach Spółdzielni o powierzchni ok. 100 ha. We wrześniu 1988r Naczelnik Miasta i Gminy w Skawinie wydzielił obszar o powierzchni 2.19 ha w Pałęckach i przeznaczył go na lokalizację cmentarza parafialnego.

Właściciele gruntów zajętych przez Spółdzielnię Produkcyjną, położonych w Piskurkach i Ciupale zostali wywłaszczeni za odszkodowaniem, jeżeli zaś właściciel reflektował areał gruntu w innej okolicy to w zamian mógł otrzymać od urzędu Miasta i Gminy inną działkę jeżeli Urząd Gminny takową posiadał. Utrata znacznej powierzchni gruntów wpłynęła na zmianę struktury upraw. Zmniejszyła się uprawa żyta i pszenicy.

W ślad za tą zmianą nastąpił spadek pogłowia bydła hodowlanego. W 1991 roku ilość krów w gospodarstwach wynosiła ok. 80 sztuk. Bardzo znacznie obniżyła się hodowla tuczników i macior.

W latach osiemdziesiątych zwiększyła się hodowla baranów. Na skóry i wełnę był duży popyt. Skóry można było sprzedać po atrakcyjnej cenie lub wyprawić i uszyć kożuch, a z wełny zrobić swetry lub skarpety.

Zwiększyła się znacznie hodowla nutrii, z których kuśnierze szyli futra. Inni wyprawiali skóry i sprzedawali, a z mięsa robili kiełbasy lub konserwowali w wekach.

Zmieniła się również struktura upraw plonów. Rolnicy uprawiali pięć gatunków zboża między innymi: żyto, pszenżyto, pszenicę, owies i jęczmień. Z żytem konkuruje nowa odmiana zboża zwana pszenżyto. Jest to połączenie żyta z pszenicą. Ta odmiana zboża była w 1991r uprawiana co najmniej w wysokości 25% dawnej uprawy żyta. Rolnicy zwiększyli uprawę pszenicy. Natomiast spadła uprawa owsa i jęczmienia.

Okopowe i warzywa: ziemniaki zajmowały ok.40 ha gruntu z tendencją spadkową, okopowe pastewne uprawiane były na ok.5 ha. Wzrosła natomiast uprawa kukurydzy, która jest głównie przeznaczana na karmę dla kur. Na działkach przydomowych i ogródkach były uprawiane pomidory, ogórki, marchew, pietruszka, cebula, strączkowe i inne warzywa.

Rolnicy wyzbywali się gruntów przez oddawanie ich na Fundusz Gminny lub pozostawiając je odłogiem z tendencją wzrostową. Przyczyną tego stanu rzeczy były coraz wyższe opłaty za uprawę gleby, bardzo wysokie ceny na nawozy sztuczne, a niska wartość zbóż i do tego brak popytu na zboża. Dla porównania można przytoczyć relacje cenowe i tak np. za 1 kwintal pszenicy płacono w 1991r po cenach urzędowych ok.80 tyś. zł., a za 1 kwintal żyta ok.50 tyś zł. Natomiast 100 kg nawozu np. saletry amonowej kosztował 200 tyś zł, a lepszy nawóz mocznik 300 tyś.

Wobec takiej dyskryminacji rolnictwa przez rząd, ludzie młodzi w dalszym ciągu uciekali nagminnie z gospodarstw rolnych. Na roli pozostawali tylko ludzie starsi, którzy w najbliższej przyszłości nie będą zdolni do pracy w rolnictwie. Jest to niepokojący sygnał, że wieś się starzeje, a młodych ludzi nie tylko nie przybywa ale szybko ubywa.

Główną winę za ten stan rzeczy ponosi polityka agrarna państwa.

Ludzie młodzi szukają źródeł utrzymania w zakładach pracy w mieście, w handlu i usługach rzemieślniczych.

Służba Rolna przy Urzędzie Gminnym w Skawinie zaproponowała rolnikom z Rzozowa zalesienia gruntów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Huty Aluminium w Skawinie. Zalesienie jest akcją dobrowolną i na ten cel planowane jest około 60 ha.

Mimo trudności obiektywnych mechanizacja upraw rolnych posuwała się naprzód. Dla porównania podaję, że w 1975 roku w Rzozowie były tylko cztery ciągniki, a na koniec 1991r było siedemnaście ciągników oryginalnych i dziewięć wykonanych amatorsko. Rolnicy posiadali oprzyrządowanie do ciągników np: pługi dwuskibowe do orki, pięcioskibowe do pokładaczki, kultywatory, siewniki, brony, grabiarki, przewracarki kopaczki do ziemniaków, a nawet glebogryzarki.

Co się tyczy zbiorów zbóż i ich omłotów, to przynajmniej 70% zbóż zebrano i wymłócono przy pomocy kombajnów. Resztę skoszono i zebrano sposobem tradycyjnym i omłócono jedną sprawną młocarnią znajdującą się w Rzozowie.

W 1975 roku na terenie wsi sześć gospodarstw posiadało po dwa konie, a 24 gospodarstwa miało po jednym koniu. W 1991r tylko jeden rolnik posiadał 2 konie, a 16 gospodarstw miało po jednym koniu. W 1975r było 36 koni, a w 1991r było tylko 18 koni to jest o 50% mniej.

Gospodarstw o powierzchni ok. 4 ha było cztery, resztę stanowiły gospodarstwa drobne od kilku arów przeważnie do 2.5 ha. Jeżeli zapoczątkowana akcja zalesiania gruntów zostanie zrealizowana w najbliższej przyszłości, to powierzchnia ogólna gruntów zmniejszy się do 258 ha.

Marian Kotula – MONOGRAFIA WSI RZOZÓW ZA OKRES 1976 – 1991
/ część druga /

 

Pogoda w Rzozowie

Logo Rzozowa

logo Rzozowa

Rzozów na facebooku